|
| |
Samenvatting
MINDER STERFTE AAN DARMKANKER DOOR MOLECULAIRE DIAGNOSTIEK, MOLECULAIRE
RADIOLOGIE EN
BEHANDELING OP MAAT
Dikkedarmkanker of colorectaal carcinoom (CRC) is de 3e oorzaak van sterfte aan
kanker in de westerse wereld,
waaraan jaarlijks in Nederland meer dan 4400 patiënten overlijden.
Dikkedarmkanker is niet alleen een belangrijk
probleem voor de patiënten en hun familie, maar veroorzaakt ook hoge kosten in
de gezondheidszorg. Wereldwijd
worden de kosten door dikkedarmkanker jaarlijks op 1 0 tot 1 5 miljard euro
geschat . Sterfte en kosten zullen de
komende jaren blijven stijgen wanneer er geen wezenlijke veranderingen
plaatsvinden op het terrein van vroege
opsporing of betere methoden beschikbaar komen om de beste behandeling te kiezen
voor iedere individuele patiënt
(“behandeling op maat”).
DeCoDe (afkorting van Decrease Colorectal cancer Deaths, zie ook
www.ctmmdecode.nl) wil op deze twee gebieden
een belangrijke stap voorwaarts maken door recente ontdekkingen over de
moleculaire biologie van dikkedarmkanker
te vertalen naar nieuwe testen voor vroege opsporing van darmkanker en het
kiezen van de juiste behandeling voor
iedere patiënt op basis van de biologische kenmerken van de tumor. Hierdoor
wordt straks een bevolkingsonderzoek
naar darmkanker mogelijk door middel van het opsporen van tumor DNA in
ontlasting en tumor eiwitten in bloed.
Vervolgens kunnen dan met moleculaire beeldvorming, oftewel tumorspecifieke MRI
scans, tumoren zichtbaar worden
gemaakt waarbij de biologische kenmerken eigenschappen kunnen worden bepaald al
voordat er tumorweefsel in het
laboratorium is onderzocht.
DeCoDe wil ook diagnostische middelen ontwikkelen om patiënten bij wie
dikkedarmkanker is geconstateerd, beter te
kunnen behandelen. In de eerste plaats wil DeCoDe nieuwe moleculaire testen
ontwikkelen om te kunnen beslissen of
patiënten met dikke darmkanker wel of geen baat zullen hebben bij bestraling
voor de operatie (bij endeldarmkanker) of
chemotherapie na de operatie. Om deze testen te ontwikkelen zal DeCoDe gebruik
maken van weefselmonsters van
patiënten uit reeds uitgevoerde grote wetenschappelijke studies naar effecten
van behandeling, waarbij het nog niet
eerder mogelijk was naar de biologische tumor kenmerken te kijken. Door deze
opzet kan heel efficiënt en heel snel
naar klinisch toepasbare moleculaire diagnostische testen toegewerkt worden .
Daarnaast wordt gewerkt aan
technieken om met behulp van biologische tumormerkers tumorhaarden en
tumorgrenzen beter zichtbaar te maken
tijdens operaties zodat preciezer kan worden geopereerd.
In circa de helft van de patiënten met dikkedarmkanker ontstaan uitzaaiingen
(metastasen), die uiteindelijk bijna altijd
leiden tot het overlijden van de patiënt. De standaardbehandeling bij
uitgezaaide dikkedarmkanker is chemotherapie.
Het arsenaal aan beschikbare middelen is de afgelopen jaren sterk toegenomen,
wat heeft geleid tot verlenging van de
levensverwachting van deze patiënten met meerdere maanden, maar ook tot een
sterke toename van de kosten van
de behandeling. Een principieel probleem hierbij is dat alle patiënten dezelfde
standaardbehandeling krijgen, meestal
bestaande uit een combinatie van drie geneesmiddelen, terwijl de biologische
eigenschappen van de tumoren (die
bepalen of geneesmiddelen effect kunnen hebben op de tumor) sterk verschillen
van tumor tot tumor. Voor deze
categorie patiënten wil DeCoDe, op dezelfde manier als hier boven beschreven
voor primaire tumoren, moleculaire
diagnostische testen ontwikkelen om behandeling op maat mogelijk te maken. Ook
voor patiënten met uitgezaaide
darmkanker is behoefte aan moleculaire scans, in dit geval PET-CT scans, ook
deze zullen worden ontwikkeld binnen
DeCoDe.
De toepasbaarheid van al deze testen in de dagelijkse praktijk is alleen
mogelijk wanneer dit kosten effectief is. Om die
reden zullen de resultaten van alle bovenbeschreven studies worden onderworpen
aan uitgebreide
kosteneffectiviteitsanalyses.
Het voorgestelde onderzoeksprogramma zal niet alleen leiden tot bovenbeschreven
nieuwe moleculaire testen, maar
tegelijkertijd tot belangrijke economische ontwikkelingen ten gunste van de
bedrijven die participeren in DeCoDe. Niet
alleen zal dit leiden tot nieuwe technologieën en patenten, maar als gevolg
daarvan nieuw werkgelegenheid.
Een grootschalig project als DeCoDe vereist een goede organisatie, optimale
logistiek, standaardisatie van procedures en
uitstekende ICT infrastructuur. Voor deze aspecten is in het voorgestelde
onderzoek dan ook uitgebreid aandacht.
Daardoor zal de DeCoDe infrastructuur tevens een unieke basis vormen voor
toekomstig onderzoek naar
dikkedarmkanker
De deelnemende universitaire onderzoeksgroepen vertegenwoordigen een groot deel
van de belangrijkste
wetenschappers op het terrein van translationeel onderzoek (d.w.z. vertalen van
moleculaire biologie naar klinische
toepassingen) naar dikkedarmkanker in Nederland, terwijl de deelnemende
bedrijven, waarvan de meesten wereldwijd
marktleiders zijn , unieke technische expertise inbrengen . Deze perfecte
combinatie garandeert een optimale
slagingskans van het voorgestelde onderzoek.
|
